Dual-Process Model of Consumer Responses to Deceptive Patterns in E-Commerce

dc.contributor.authorDang, Duong
dc.contributor.authorHavinen, Laura
dc.contributor.authorPasanen, Tomi A.
dc.contributor.authorMäkipää, Juho-Pekka
dc.contributor.orcidhttps://orcid.org/0009-0000-3364-7407
dc.contributor.orcidhttps://orcid.org/0000-0003-4510-4295
dc.contributor.orcidhttps://orcid.org/0000-0002-2757-8609
dc.date.accessioned2026-06-29T13:03:00Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractDeceptive patterns are increasingly prevalent in e commerce interfaces, exploiting users’ cognitive vulnerabilities to nudge them toward unintended actions such as subscriptions or premium upgrades. Although prior research has examined these patterns and their negative effects, it has given limited attention to the cognitive mechanisms that determine whether users succumb to manipulation or regain autonomy. This study presents the Dual Process Deceptive Pattern Response Model, which explains transitions from intuitive exploitation to reflective recovery. Drawing on qualitative approach with abductive analysis, we show that deceptive patterns primarily hijack System 1 (fast, intuitive processing), while expectation violations activate System 2 (deliberate reasoning). This transition enables reasoned recognition, protective intentions, and a reinforcing feedback loop that strengthens long term resistance. The model advances deception detection scholarship by shifting the focus from content based falsehoods to interface embedded deception. Practically, it provides levers to reduce System 1 exploitation and accelerate System 2 recovery, preserving user autonomy in e commerce.en
dc.description.reviewstatusfi=vertaisarvioitu|en=peerReviewed|
dc.identifier.citationDang, D., Havinen, L., Pasanen, T. A., & Mäkipää, J.-P. (2026). Dual-Process Model of Consumer Responses to Deceptive Patterns in E-Commerce. PACIS 2026 Proceedings. https://aisel.aisnet.org/pacis2026/hci_robotic/hci_robotic/9
dc.identifier.urihttps://osuva.uwasa.fi/handle/11111/21054
dc.identifier.urnURN:NBN:fi-fe20260629105886
dc.language.isoen
dc.publisherAssociation for Information Systems
dc.relation.conferencePacific Asia Conference on Information System
dc.relation.ispartofPACIS 2026 Proceedings
dc.relation.ispartofjournalPacific Asia conference on information systems
dc.relation.issn2689-6354
dc.relation.urlhttps://aisel.aisnet.org/pacis2026/hci_robotic/hci_robotic/9/
dc.relation.urlhttps://urn.fi/URN:NBN:fi-fe20260629105886
dc.rights.copyrightThis publication is copyrighted. You may download, display and print it for Your own personal use. Commercial use is prohibited.
dc.source.identifier340a7af1-940f-47c7-916a-1b71b872125e
dc.source.metadataSoleCRIS
dc.subjectDeceptive patterns
dc.subjectdark patterns
dc.subjectdeceptive design
dc.subjectqualitative approach
dc.subjectabductive thematic analysis
dc.subjectdual-process theory
dc.subjecte-commerce
dc.subject.disciplinefi=Tietojärjestelmätiede|en=Information Systems Science|
dc.subject.disciplinefi=Tietotekniikka tekn|en=Information Technology tech|
dc.titleDual-Process Model of Consumer Responses to Deceptive Patterns in E-Commerce
dc.type.okmfi=A4 Vertaisarvioitu artikkeli konferenssijulkaisussa|en=A4 Article in conference proceedings (peer-reviewed)|
dc.type.publicationarticle
dc.type.versionpublishedVersion

Tiedostot

Näytetään 1 - 1 / 1
Ladataan...
Name:
nbnfi-fe20260629105886.pdf
Size:
229.15 KB
Format:
Adobe Portable Document Format

Kokoelmat